Stilleven Montferland - Louise te Poele

Gemeenten Achterhoek × Louise te Poele

OVER HET PROJECT

Kunstenaar Louise te Poele - geboren in Winterswijk en opgegroeid in Lievelde - kreeg een aantal maanden geleden de opdracht om voor negen gemeenten in de Achterhoek een stilleven te maken gebaseerd op hun rijke historie. De opdracht (geïnitieerd en begeleid door Cultuurmij Oost en verstrekt in het kader van het Cultuur- en Erfgoedpact Achterhoek) leverde negen kleurrijke stillevens op.

De stillevens bevatten objecten die verhalen vertellen over de betreffende gemeenten. Deze objecten - aangeleverd door burgemeesters, wethouders van cultuur, stadsarchieven, musea en burgers - brengen de specifieke identiteit, kwaliteiten en specialiteiten per gemeente in beeld. De serie in totaal verbeeldt de samenhang van deze gemeenten in de Achterhoek.

De stillevens reizen in 2018 en 2019 de hele Achterhoek door, vanaf 3 april 2019 zijn ze te zien in Montferland. De expositie is in Montferland te zien van 4-22 april in de Meulenvelden, gebouw Waverlo, Didam en van 24 april - 13 mei in Woonzorgcentrum n Verpleeghuis Gertrudis, 's-Heerenberg. Meer weten over het project of over de plekken waar de expositie te zien is, klik dan hier.

STILLEVEN MONTFERLAND

WAT IS ER TE ZIEN?

In de gemeente Montferland wordt carnaval uitbundig gevierd. Zeer veel objecten in dit stilleven zijn afkomstig van de lokale carnavalsvereniging waar gedurende het hele jaar hard wordt samengewerkt om een prachtig carnavalsfeest op poten te zetten. Een voorbeeld daarvan vind je rechts van het midden, vergezeld door de muts of ‘steek’ van Prins Carnaval en de fazantenveren die daar normaal gesproken op bevestigd zijn.

De schutterij is in Montferland zeer actief. Het geweer verwijst naar het koningsschieten en er staat alvast een muiltje klaar voor een dansmarieke. De twee houten stokjes voor het carnavalskostuum symboliseren een ander jaarlijks terugkerend feest. Didam op Stelten.

De grote sleutel op de voorgrond heeft ook met carnaval te maken: de burgemeester draagt dan immers de stadssleutel voor een paar dagen over aan Prins Carnaval. Maar in dit stilleven heeft de sleutel een dubbele betekenis. Hij staat namelijk eveneens voor het feit dat Montferland een grensgemeente is. Ook de koffieboontjes links vooraan verwijzen naar de grens. Door Montferland liepen namelijk veel smokkelroutes, zo werden producten over de Nederlandse-Duitse grens gesmokkeld.

Die grens is trouwens niet altijd even duidelijk geweest. Delen van Montferland zijn in de geschiedenis nog al eens bedreigd of zelfs letterlijk heen en weer geschoven tussen verschillende hertogdommen die in de geschiedenis de dienst uitmaakten. Over tafel lopen in het midden enkele soldaatjes die verwijzen naar de Eerste Wereldoorlog. Ondanks dat Nederland neutraal was, brachten de Duitsers op verschillende plekken langs de grens verdedigingswerken aan. Die loopgraven en zelfs bunkers zijn nog steeds te vinden in het Bergherbos. Het potje boter in het midden van de compositie verwijst naar de Eltener Butternacht. Op 31 juli 1963 plaatsten exporteurs enkele vrachtwagens met onder andere boter en koffie in het dorpje Elten, dat als compensatie voor de Tweede Wereldoorlog sinds eind jaren veertig aan Nederland toebehoorde. De volgende dag stonden de vrachtwagens mét goederen, zonder een meter te hoeven rijden en - nog belangrijker - zonder een cent aan invoerrechten te hoeven betalen in Duitsland, omdat Elten aan Duitsland was teruggegeven. Van oudsher is er een zeer warme band tussen Montferland en de oosterburen.

Het snoep aan de linkerkant verwijst naar de Katja-fabriek in ’s-Heerenberg. Het glas links met daarop een haarstuk en een diadeem verwijzen naar Huis Bergh, het stamslot van de graven van Bergh eveneens in ’s-Heerenberg.