Stilleven Doetinchem - Louise te Poele

Gemeenten Achterhoek × Louise te Poele

OVER HET PROJECT

Kunstenaar Louise te Poele - geboren in Winterswijk en opgegroeid in Lievelde - kreeg een aantal maanden geleden de opdracht om voor negen gemeenten in de Achterhoek een stilleven te maken gebaseerd op hun rijke historie. De opdracht (geïnitieerd en begeleid door Cultuurmij Oost en verstrekt in het kader van het Cultuur- en Erfgoedpact Achterhoek) leverde negen kleurrijke stillevens op.

De stillevens bevatten objecten die verhalen vertellen over de betreffende gemeenten. Deze objecten - aangeleverd door burgemeesters, wethouders van cultuur, stadsarchieven, musea en burgers - brengen de specifieke identiteit, kwaliteiten en specialiteiten per gemeente in beeld. De serie in totaal verbeeldt de samenhang van deze gemeenten in de Achterhoek.

De stillevens reizen in 2018 en 2019 de hele Achterhoek door, vanaf 26 november 2018 zijn ze te zien in het Stadsmuseum in Doetinchem. Meer weten over het project of over de plekken waar de expositie te zien is, klik dan hier.

DE STILLEVENS IN HET STADSMUSEUM

Afgelopen kerstvakantie waren de stillevens van Louise te Poele te bezichtigen in het Stadsmuseum in Doetinchem. In de kerstvakantie werd een mooie activiteit rondom de stillevens georganiseerd. Onder leiding van Jelko Arts konden kinderen samen met hun (groot)ouders op speurtocht in het museum om verborgen symbolen en verhalen in de foto's te ontdekken.

"Een speelse vorm voor kinderen, een feest van herkenning voor hun (groot)ouders, om samen te kijken naar deze kunstwerken." Aldus Esther Ruesen, directeur van het Stadsmuseum in Doetinchem.

STILLEVEN DOETINCHEM

WAT IS ER TE ZIEN?

In het stilleven van Doetinchem ligt een groot accent op het bijzondere archief dat in het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers bewaard wordt. De twee oudste archiefstukken van Nederland liggen daar opgeborgen: twee schutbladen van perkament met teksten van Gregorius de Grote afkomstig uit de negende eeuw. De twee perkamenten bladen vormden eeuwenlang de omslag voor een Doetinchemse stadsrekening uit 1533. Pas in 2016 werd ontdekt dat de bladen in werkelijkheid veel ouder waren.

In het stilleven zijn de sporen van de tijd letterlijk terug te zien in de papieren en de perkamenten. Sommige bladen zijn redelijk vervallen, andere documenten zijn gerestaureerd. In archieven proberen we de tijd te bewaren. In feite is dit stilleven een voorbeeld van het streven om de tijd, hoe lang geleden ook, vast te houden. De loper met het zwarte zand staat symbool voor het verleden en de tijd die achter ons ligt.

De eieren verspreid over de compositie zijn een letterlijke verwijzing naar de manier waarop de stad Doetinchem is gevormd. Het historische centrum van Doetinchem wordt ‘het ei’ genoemd en de twintigste-eeuwse woonwijken eromheen dragen de bijnaam ‘de schil’. Doetinchem is flink getroffen door bombardementen uit de Tweede Wereldoorlog. Gedurende de hele oorlog bleef de stad zo goed als onaangetast, maar in maart 1945 ging het op het laatste nippertje mis: drie vergissingsbombardementen door de geallieerden vaagden het hart van de stad bijna compleet van de kaart.

Al eerder moest Doetinchem opnieuw worden opgebouwd: in de Middeleeuwen werd de stad geteisterd door stadsbranden. De grootste werd per ongeluk aangestoken door een bakker die zijn vlas wilde drogen in de oven. Ook de originele oorkonde die Doetinchem stadsrecht gaf, ging in de brand verloren. De stempel links vooraan verwijst daarnaar. De branden worden in het stilleven gesymboliseerd door het rode lint. Rood is de kleur van vuur, en verwoesting is een rode draad door de geschiedenis.

Links op het stilleven ligt nog een krant. Deze verwijst naar Uitgeversmaatschappij C. Misset. Een uitgeverij die van groot economisch belang was en die door haar progressieve sociaal-maatschappelijke visie bovendien een motor was voor vooruitgang en verandering. De Uitgeversmaatschappij had hart voor haar werknemers. Zo beschikten ze in 1916 al over een pensioenfonds. Daarnaast was de uitgeverij zeer betrokken bij de gemeenschap. Met hulp van Misset werd een vliegveld aangelegd, een openluchtzwembad gemaakt en een hotel gebouwd. De blauwe gloed die het stilleven kleurt, is een verwijzing naar de blauwe kleur in de vlag van de gemeente Doetinchem.